Sự xuất hiện đồng thời của sân bay quốc tế Long Thành, cụm cảng Cái Mép – Thị Vải và chuỗi đô thị biển Vũng Tàu – Hồ Tràm đang tạo nên một cấu trúc hạ tầng có khả năng tái định hình không gian phát triển phía Đông – Đông Nam TP.HCM. Khi hàng không, hàng hải, logistics, công nghiệp và du lịch được kết nối ngày càng chặt chẽ, một hành lang kinh tế mới đang dần hình thành.
Theo kế hoạch, Cảng hàng không quốc tế Long Thành hướng tới khai thác thương mại từ ngày 1/12/2026. Giai đoạn đầu có công suất khoảng 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, trước khi hướng tới quy mô hoàn chỉnh lên tới 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Không chỉ chia sẻ áp lực khai thác với sân bay Tân Sơn Nhất, Long Thành còn có thể thay đổi đáng kể hướng tiếp cận của dòng khách quốc tế đến Đông Nam Bộ. Khi được kết nối với hệ thống cao tốc, đường sắt và các tuyến giao thông liên vùng, sân bay sẽ rút ngắn khoảng cách tiếp cận từ thị trường quốc tế tới các đô thị biển như Vũng Tàu, Long Hải và Hồ Tràm.
Cái Mép – Thị Vải: cửa ngõ hàng hải quốc tế
Nếu Long Thành đảm nhiệm vai trò cửa ngõ hàng không, Cái Mép – Thị Vải là mắt xích quan trọng của hành lang kinh tế với năng lực kết nối trực tiếp Việt Nam tới các thị trường lớn trên thế giới.
Năm 2025, cụm cảng ghi nhận hơn 90,6 triệu tấn hàng hóa thông qua, trong đó sản lượng container đạt hơn 12,4 triệu TEU. Đến đầu năm 2026, khu vực này duy trì hơn 40 tuyến vận tải biển quốc tế mỗi tuần, bao gồm các tuyến tàu mẹ kết nối trực tiếp với Mỹ và châu Âu.
Đáng chú ý, Cái Mép đứng thứ 11 thế giới về hiệu quả hoạt động cảng container theo Container Port Performance Index 2025 do World Bank và S&P Global Market Intelligence công bố.
Trong tương lai, vai trò của Cái Mép còn được kỳ vọng mở rộng khi Khu Thương mại tự do Cái Mép Hạ được thành lập với quy mô hơn 4.174ha. Mô hình này hướng tới tích hợp cảng biển, logistics, công nghiệp, thương mại và dịch vụ, qua đó gia tăng giá trị giữ lại trong khu vực thay vì chỉ dừng ở hoạt động khai thác cảng.
Vũng Tàu hưởng lợi từ “cửa ngõ kép”
Trong cấu trúc mới, Vũng Tàu không chỉ là điểm đến du lịch biển mà có cơ hội trở thành đô thị dịch vụ biển có quy mô và chất lượng cao hơn.
Lợi thế của khu vực nằm ở sự bổ trợ giữa nhiều chức năng. Long Thành tạo dòng khách quốc tế; Cái Mép – Thị Vải tạo dòng hàng hóa, doanh nghiệp và chuyên gia; trong khi Vũng Tàu – Long Hải – Hồ Tràm cung cấp hệ sinh thái nghỉ dưỡng, vui chơi, thương mại và dịch vụ.
Hệ thống giao thông cũng đang liên tục được hoàn thiện. Hơn 54km tuyến chính cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu đã đưa vào khai thác từ tháng 5/2026. Tuyến cao tốc Hồ Tràm – Long Thành được khởi công ngày 1/7/2026, mở thêm kỳ vọng về khả năng kết nối trực tiếp giữa sân bay và chuỗi điểm đến ven biển.
Bên cạnh đường bộ, phương án kéo dài Metro số 3 Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ tới sân bay Long Thành đang được nghiên cứu. Nếu được triển khai, tuyến metro có thể bổ sung phương thức vận tải khối lượng lớn, tăng tính liên kết giữa Vũng Tàu, các đô thị công nghiệp – cảng biển và sân bay quốc tế.
Từ lợi thế hạ tầng đến hệ sinh thái đô thị – du lịch
Theo các chuyên gia quy hoạch, giá trị của “siêu tam giác” không nằm ở từng dự án riêng lẻ mà ở khả năng tạo ra một mạng lưới liên kết giữa hàng không – cảng biển – logistics – công nghiệp – đô thị – du lịch.
Khi khoảng cách kinh tế được thu hẹp, doanh nghiệp có thể tiếp cận thị trường, nguồn nhân lực và hệ thống logistics thuận lợi hơn. Ngược lại, dòng khách quốc tế, chuyên gia và doanh nhân từ sân bay, cảng biển và các trung tâm công nghiệp sẽ tạo thêm nhu cầu về lưu trú, hội nghị, thương mại, vui chơi và nghỉ dưỡng.
Đây cũng là cơ sở để Vũng Tàu chuyển từ mô hình phụ thuộc nhiều vào khách nghỉ dưỡng ngắn ngày sang đô thị du lịch – dịch vụ biển có khả năng tạo giá trị quanh năm. Thay vì chỉ chú trọng số lượng khách, thị trường cần hướng tới việc kéo dài thời gian lưu trú, nâng mức chi tiêu và đa dạng hóa trải nghiệm.
Về dài hạn, “siêu tam giác” Long Thành – Cái Mép – Vũng Tàu có thể trở thành một cấu trúc động lực mới của phía Nam. Khi hạ tầng giao thông được kết nối đồng bộ với quy hoạch đô thị, logistics, công nghiệp và du lịch, lợi thế vị trí sẽ không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển mà còn mở rộng thị trường, thu hút dòng vốn và nâng cao giá trị kinh tế của toàn vùng.
